Wirtualne Muzeum Wojny w Wietnamie

M42A1 Duster

English version

M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1
M42A1

Historia rozwoju konstrukcji

Samobieżne działo przeciwlotnicze M42 powstało jako wariant czołgu M41 Walker Bulldog. Zostało skonstruowane jako następca działa M19, które wykorzystywało podwozie czołgu lekkiego M24 Chaffee. W roku 1950 rozpoczęto prace nad prototypem oznaczonym jako T141. Pojazd wykorzystywał podwozie czołgu M41. Tylna część pozostała prawie bez zmian, w przedniej części zamontowano wieżę z podwójnym działkiem przeciwlotniczym "Bofors". Wieża była bardzo podobna do tej montowanej na M19, najważniejszą modyfikacją stanowiło wyposażenie jej w hydrauliczne mechanizmy podniesienia działa i obrotu wieży współpracujące z celownikiem/przelicznikiem M38. Wieżę wyposażono też w pojemniki na przygotowaną do załadowania amunicję. Dodatkowo przebudowano przedział kierowcy i dowódcy pojazdu, wyposażony w duży, otwierany do przodu właz i dwa małe na górnej powierzchni pancerza.

Po zakończeniu testów, konstrukcję skierowano do produkcji w roku 1953 pod oznaczeniem M42. Pojazd ten był napędzany 500-konnym silnikiem benzynowym Continental AOS-895-3, takim samym jak w czołgach M41 i M41A1, który odznaczał się dużym zużyciem paliwa. W roku 1956 pojazd wyposażono w poprawiony silnik AOS-895-5 z wtryskiem paliwa, co zwiększyło zasięg pojazdu. Pojazdy po tej modyfikacji oznaczono M42A1.

Główne uzbrojenie M42 to sprawdzone działa "Bofors" budowane w USA na licencji szwedzkiej, które udowodniły swoją wysoką wartość w czasie Drugiej Wojny Światowej i wojny w Korei, chociaż w czasie tego drugiego konfliktu były używane głównie jako broń wsparcia sił lądowych. W M42A1 działa były wyposażone w poprawione celowniki. Amunicja była podawana przez dwóch ładowniczych w postaci czteronabojowych łódek, których 100 sztuk było przewożonych na pojeździe w skrzyniach po obu stronach kadłuba pojazdu. Podjęto próby skonstruowania radaru kierowania ogniem dla M42 (firmy Lockheed i Sperry), ale żaden z nich nie wszedł do służby. Brak radaru ograniczał użycie M42 do celów poruszających się z ograniczoną prędkością i w warunkach widoczności pozwalających na użycie celownika optycznego. W momencie kiedy związek radziecki wprowadził do użytku nowe samoloty odrzutowe, wartość M42 jako broni przeciwlotniczej silnie się zmniejszyła.

M42 był produkowany przez Cadillaca/General Motors. W momencie zakończenia produkcji w roku 1959 było wyprodukowanych 3700 egzemplarzy M42 i M42A1. Pojazdy te zastąpiły w jednostkach przeciwlotniczych pojazdy M19 i uzbrojenie przeciwlotnicze montowane na pojazdach półgąsienicowych (M16, M17 i inne). Później M42 znalazł się też na wyposażeniu jednostek amerykańskiej Gwardii Narodowej i armii innych państw w ramach programu MAP (pomocy wojskowej). Pod koniec lat sześćdziesiątych ograniczenia M42 były już ewidentne i pojazd ten zaczął być zastępowany przez M163 "Vulcan". Jednocześnie trzy bataliony wyposażone w M42A1 wysłano do Wietnamu.

W Wietnamie brakowało pracy do której M42 został skonstruowany - nie było zagrożenia ze strony lotnictwa nieprzyjaciela. Dlatego zdecydowano się zastosować M42 jako broń wsparcia piechoty. M42 doskonale się sprawdził przy obronie baz wojskowych a także do ochrony konwojów. Podczas jazdy w konwoju M42 wznosił chmurę pyłu i stąd jego przydomek - "Duster". Parametry "Boforsów" powodowały że Dustery były bardzo skuteczne w dżungli, w obecności gęstej roślinności. Tak jak w przypadku innych rodzajów uzbrojenia w Wietnamie załogi przystosowywały pojazdy do specyficznych warunków w jakich przyszło im działać. W Dusterach zdejmowano tłumiki płomienia z luf, wymieniano też karabin maszynowy M1919A4 na M60, często dodawano też jeszcze jeden karabin maszynowy dla zwiększenia siły ognia na krótkim dystansie.

Najbardziej znane przypadki użycia Dusterów w Wietnamie to ich służba w delcie Mekongu z dziewiątą dywizją piechoty USA a także ich udział w operacji "Pegasus" która z powodzeniem odblokowała drogę zaopatrzeniową do oblężonej bazy Marines w Khe Sanh.

Prezentowany pojazd znajdował się na terenie bazy bojowej w Khe Sanh jeszcze przed oblężeniem, walczył w jego trakcie a następnie podczas likwidacji bazy, 5 lipca 1968 roku był ostatnim pojazdem amerykańskim, który ją opuścił.

opis budowy modelu

Parametry techniczne działa przeciwlotniczego M42

Długość (bez działa): 5891 mm
Długość (z działem): 6429 mm
Wysokość: 2847 mm
Szerokość: 3223 mm
Masa służbowa: 22600 kg
Uzbrojenie główne: podwójne automatyczne działo 40 mm M2A1 (łoże M4E1 w wieży)
Uzbrojenie pomocnicze: karabin maszynowy 7,62 mm M1919A4 obsługiwany przez załogę i/lub karabin maszynowy 7,62 mm M60
Opancerzenie kadłub: od 13 mm z góry do 25mm z przodu
Opancerzenie wieża: od 8mm na bokach do 13mm z przodu
Napęd: Silnik benzynowy Continental AOS-895-3; 6 cylindrowy, przeciwsobny, czterosuwowy, z turbodoładowaniem
Moc (całkowita/dostępna): 373 kW przy 2400 obr/min / 333 kW przy 2800 obr/min
Moment obrotowy: 1295 Nm przy 2400 obr/min / 1207 Nm przy 2200 obr/min
Zapas paliwa: 530 L
Przekładnia: General Motors CD-500-3, 2 zakresy do przodu, 1 wsteczny
Zawieszenie: Drążki skrętne
Prędkość (na drodze): 72 km/h
Zasięg: 160 km
Głębokość brodzenia: 1,2 m
Pokonywanie rowów: 1,8 m
Przeszkody pionowe: 0,7 m
Załoga: 6 osób

Bibliografia:

afvdb.50megs.com/usa/m42duster.html

http://pl.wikipedia.org/wiki/M42_Duster

Jim Mesko: M41 Walker Bulldog in action - Squadron/Signal Publications, 1991

---

strona główna